Werkbon voorbeeld: wat moet erop staan (met checklist)
Maandagochtend, kantoor. Op een werkbon van vrijdag staat "storing verholpen, 2 uur, klein mat." Geen eindtijd, geen artikelnummers, en de klant heeft niet getekend. De monteur staat inmiddels bij een andere klant en weet het ook niet meer precies.
In dit artikel vind je wat er op een werkbon moet staan, een ingevuld voorbeeld, wat er per vak bij komt, een checklist voor de monteur en hoe lang je werkbonnen moet bewaren.
Wat is een werkbon, en wat is het niet?
Een werkbon is het verslag van een klus: wie er was, wat er is gedaan, hoe lang het duurde en wat er is gebruikt. De monteur vult hem in op de bouwplaats of bij de klant. Daarna is hij de basis voor de factuur, de nacalculatie en de urenstaat.
Een werkbon is geen factuur. Er staan geen prijzen op die de klant moet betalen, en er gelden geen wettelijke eisen voor. De factuur moet wel aan de eisen van de Belastingdienst voldoen, en een groot deel van die gegevens komt van de werkbon. Hoe je van het een naar het ander komt zonder overtypen, lees je in van werkbon naar factuur zonder overtypen.
Dat er geen verplicht model is, is handig: je mag hem zo inrichten als bij jullie werk past. Het risico is dat iedere monteur hem ook op zijn eigen manier invult.
Wat moet er op een werkbon staan?
Deze velden heb je nodig om er zonder nabellen een factuur van te maken, en om achteraf te kunnen zien of de klus uit kon.
| Veld | Waarom | Zo vul je het goed in |
|---|---|---|
| Werkbonnummer | Om de bon terug te vinden bij de factuur en bij vragen | Doorlopend nummer, niet zelf verzinnen |
| Klant en werkadres | Werkadres en factuuradres zijn vaak niet hetzelfde | Klant uit de planning, werkadres apart |
| Project of klusnummer | Uren en materiaal komen op de goede klus | Uit de planning, niet uit het hoofd |
| Datum | De leverdatum hoort op de factuur | Per dag een regel bij klussen van meer dagen |
| Monteurs en uren | Wie er was en hoe lang | Begin en eindtijd per persoon, pauze eraf |
| Soort uur | Normaal, avond, weekend of spoed bepaalt het tarief | Kiezen uit een vaste lijst |
| Reistijd en kilometers | Als je die doorberekent of in de nacalculatie wilt zien | Apart van de uren op locatie |
| Omschrijving van het werk | De klant moet de factuur kunnen volgen | Wat er was, wat er is gedaan, wat nog openstaat |
| Materiaal met aantallen | Anders blijft het in de bus en wordt het nooit gefactureerd | Artikelnummer en aantal, geen "klein materiaal" |
| Meerwerk | Werk buiten de opdracht geeft anders discussie | Aparte regel, met wie het heeft goedgekeurd |
| Foto's | Bewijs van de situatie voor en na | Minstens een foto van het eindresultaat |
| Status | Kantoor wil weten of de klus af is | Klaar, of vervolgafspraak nodig met reden |
| Handtekening klant | Akkoord op uren en meerwerk | Met naam erbij, niet alleen een krabbel |
Meerwerk verdient extra aandacht, want daar gaat het het vaakst mis. Wat er precies op een meerwerkbon moet, staat in meerwerk factureren zonder discussie.
Voorbeeld van een ingevulde werkbon
Zo ziet een complete werkbon eruit voor een storing aan een cv ketel. Klant, adres en bedragen zijn verzonnen.
Voorbeeld werkbon nummer 412
- Klant: Fam. de Vries. Werkadres: Voorbeeldstraat 12. Factuur naar de verhuurder, zie project.
- Project: 118, onderhoud en storingen woningen
- Datum: dinsdag 13 oktober 2026
- Monteur: Jan, 08:15 tot 11:45, 3,5 uur normaal tarief
- Werk: melding geen warm water. Driewegklep vastgelopen, vervangen. Ketel getest, druk bijgevuld. Geen vervolgafspraak nodig.
- Materiaal: 1 driewegklep (artikelnummer uit de prijslijst), 1 set pakkingen
- Meerwerk: geen
- Foto's: oude klep, nieuwe klep gemonteerd, display met druk
- Status: klaar voor factuur
- Handtekening: mevrouw de Vries, 11:45
Kantoor rekent daarna: 3,5 uur maal 75 euro is 262,50 euro, plus 148 euro materiaal uit de prijslijst, is 410,50 euro exclusief btw. Niemand hoeft te bellen om te vragen wat er is gedaan of wat er is gebruikt.
Let op wat er niet op staat: prijzen. Die horen in je prijslijst en op de factuur, niet in het hoofd van de monteur. Dan kan hij ook niet het verkeerde tarief opschrijven.
Wat komt er per vak bij?
De velden hierboven gelden voor bijna elk bouw of installatiebedrijf. Per vak komt er meestal iets bij:
- Cv en warmtepomp: merk, type en serienummer van het toestel, meetwaarden zoals druk, en of het een storing, onderhoud of nieuwe installatie was. Dat heb je nodig bij de volgende melding op hetzelfde adres.
- Elektra: welke groep of welk installatiedeel, en meetwaarden als je hebt gemeten. Bij een oplevering hoort er vaak een apart opleverrapport bij, de werkbon is dan de verwijzing.
- Aannemer en afbouw: per dag een regel met ploeg en uren, plus het onderdeel van de begroting waar de uren op horen. Zonder dat kun je achteraf niet zien welk deel van de klus uitliep. Hoe je dat uitrekent, lees je in nacalculatie in de bouw.
- Onderaannemer: de opdrachtgever en zijn referentie of bonnummer, en of de btw voor dit project verlegd wordt. Dat laatste leg je per project vast, niet per bon.
Voeg niet meer velden toe dan je echt gebruikt. Elk veld dat niemand leest, is een veld dat de monteur leert overslaan.
Blanco werkbon, Excel of app: wat werkt?
Er zijn drie gangbare vormen. Geen van de drie is altijd de beste.
| Boekje of blanco werkbon | Werkbon in Excel | Werkbonapp | |
|---|---|---|---|
| Invullen op locatie | Snel, overal | Lastig op een telefoon | Snel als er weinig velden zijn |
| Kantoor ziet de bon | Pas als hij wordt ingeleverd | Als hij wordt gemaild | Direct na afsluiten |
| Verplichte velden | Niet af te dwingen | Beperkt | Bon gaat niet dicht zonder |
| Materiaal | Vrije tekst | Keuzelijst mogelijk | Uit je eigen artikellijst |
| Foto's | Apart via een appje | Apart | Bij de bon |
| Naar de factuur | Overtypen | Overtypen of kopiëren | Afhankelijk van de koppeling |
Werk je met twee man en een handvol klussen per week, dan is een goed ingericht boekje prima. Zorg dan wel dat de bon dezelfde dag op kantoor is, desnoods als foto. Met meer monteurs groeit het overtypen mee. In het rekenvoorbeeld bij werkbon naar factuur is dat bij zes monteurs al 4 uur per week. Dan loont een app, maar alleen als de regels daarna vanzelf in je boekhoudpakket komen. Een app die alleen een nette pdf maakt, vervangt het papier, maar niet het overtypen. Dat stuk koppelen wij aan wat jullie al gebruiken, zie wat we bouwen.
Checklist: is de werkbon compleet?
Hang deze in de bus of zet hem in de app als controle voor het afsluiten. Kan de monteur alles afvinken, dan hoeft kantoor niet te bellen.
- Klant, werkadres en project kloppen.
- Begin en eindtijd staan erop, per monteur.
- Het soort uur is gekozen: normaal, avond, weekend of spoed.
- Reistijd en kilometers staan apart.
- Het werk is omschreven zo dat de klant het snapt.
- Al het materiaal staat erop, met aantal. Ook wat uit de bus kwam.
- Meerwerk staat als aparte regel, met akkoord.
- Er is minstens één foto van het resultaat.
- De status is ingevuld: klaar of vervolgafspraak.
- De klant heeft getekend, met naam.
Hoe lang moet je werkbonnen bewaren?
De Belastingdienst noemt werkbonnen niet apart. Wel moet je je administratie zeven jaar bewaren, en gegevens over onroerende zaken tien jaar. Dat staat op de pagina administratie bewaren van de Belastingdienst.
Een werkbon waar een factuur op is gebaseerd, onderbouwt die factuur. Bewaar ze daarom net zo lang als de rest van je administratie. Maak je de werkbon digitaal, bewaar hem dan ook digitaal: de Belastingdienst wil gegevens zien in de vorm waarin je ze hebt vastgelegd, en een uitdraai alleen is niet genoeg. Of je papieren bonnen na het scannen mag weggooien, hangt af van de voorwaarden van de Belastingdienst. Laat je boekhouder bevestigen wat voor jullie geldt.
Los van de wet is er nog een reden: bij een klacht of garantievraag twee jaar later wil je kunnen laten zien wat er toen is gedaan, met de foto's erbij.
Uit de praktijk
Bij VBT Lifting, een liftmontagebedrijf met monteurs op locatie, werden de uren met de hand bijgehouden. Voor de factuur haalde iemand alles er apart weer uit en typte het over.
Nu vult de monteur per dag zijn uren, reistijd en kilometers in op de telefoon. Kantoor keurt de week goed en de factuur komt eruit met weekendtarief en kilometers erin. Volgens de klant scheelt dat 10 tot 12 uur per week. Lees hoe dat ging.
Veelgestelde vragen
Is een werkbon verplicht?
Nee, er is geen wet die een werkbon voorschrijft. Je factuur moet wel kloppen en je moet je administratie kunnen onderbouwen. Zonder werkbon of urenregistratie is dat lastig, zeker als de klant vraagt waar de uren vandaan komen.
Moet de klant de werkbon tekenen?
Het is niet verplicht, maar wel verstandig. Met een handtekening onder uren en meerwerk heeft de klant akkoord gegeven op wat er is gedaan. Is de klant niet thuis, maak dan een foto van het resultaat en noteer wie de opdracht gaf.
Hoe ziet een werkbon voor de bouw eruit?
Hetzelfde als hierboven, met één verschil: bij klussen van meerdere dagen werk je met een regel per dag en per ploeg, en zet je de uren op het onderdeel van de begroting. Dan zie je tijdens de klus al of het uitloopt.
Kan ik een werkbon in Excel maken?
Dat kan, en voor een klein bedrijf is het een prima begin. Gebruik keuzelijsten voor het soort uur en het materiaal, zodat iedereen hetzelfde invult. Het nadeel is dat een spreadsheet op de telefoon onhandig is en dat iemand de gegevens daarna alsnog in het boekhoudpakket moet zetten.
Roïn Dalstra
Bouwt de systemen bij ScaleOS
Hoeveel tijd kost het nabellen van werkbonnen?
Reken op de homepage uit wat terugkerend handwerk jullie per jaar kost, of plan een intake van een uur. Daarna weten jullie waar de tijd heen gaat, ook als we niet gaan samenwerken.
Lees ook
-
Offerte opvolgen in de bouw: wanneer, hoe en voorbeeldmails
Offerte opvolgen als installateur of aannemer: wanneer je belt en mailt, vier voorbeeldmails om over te nemen en hoe je bijhoudt wat er nog openstaat.
-
Werkbon koppelen aan Exact Online: wat kan en wat niet
Werkbon en Exact Online koppelen: wat Exact zelf doet, wat er in een koppeling overgaat en vijf vragen die je vooraf aan de leverancier stelt.
-
Werkbon app koppelen aan SnelStart: wat kan en wat niet
Werkbon app en SnelStart koppelen: welke pakketten koppelen, wat er wel en niet overgaat en vijf vragen die je vooraf stelt aan de leverancier.