ScaleOS

ScaleOS › Blog

Meerwerk factureren zonder discussie: zo leg je het vast

De monteur staat bij de klant en ziet dat de oude groepenkast niet meer voldoet. De klant zegt "doe maar meteen". Hij doet het, rijdt naar de volgende klus en op kantoor hoort niemand er iets van. Drie weken later staat het op de factuur, en dan belt de klant: daar wist hij niets van.

Dat is meerwerk in het kort. Het werk is gedaan, het materiaal is gekocht, en toch eindigt het in een discussie of een creditnota. In dit artikel lees je wat meerwerk is, wat de wet vraagt, wat er op een meerwerkbon moet staan, hoe je het berekent en hoe het zonder gedoe op de factuur komt.

Wat is meerwerk, en wat niet?

Meerwerk is werk dat je doet bovenop wat er in de opdracht of offerte staat, waardoor de prijs hoger wordt. Minderwerk is het omgekeerde: iets uit de opdracht vervalt en de prijs gaat omlaag. Samen heet dat meer en minderwerk, en je verrekent het met elkaar.

In de praktijk ontstaat meerwerk op drie manieren:

  • De klant wil iets extra. Een extra wandcontactdoos, een andere tegel, de buitenkraan er meteen bij.
  • Je komt iets tegen wat niemand kon zien. Rotte balken onder de vloer, een leiding die niet loopt waar de tekening zegt, asbest achter een plaat.
  • De opdracht verandert. Een andere warmtepomp, een gewijzigde tekening, een later opleverschema.

Wat geen meerwerk is: werk dat je als vakman had moeten voorzien en in de offerte had moeten zetten. Een beugel vergeten in de calculatie is jouw verlies, geen meerwerk. Dat is ook precies waar veel discussies over gaan, dus hoe duidelijker je offerte zegt wat er wel en niet in zit, hoe makkelijker het later wordt. Wat er allemaal op een offerte hoort, staat in wat moet er op een offerte staan.

Waarom loopt meerwerk zo vaak uit op discussie?

Bij bouw en installatiebedrijven zien we steeds hetzelfde patroon. De monteur doet het werk, niemand prijst het, de klant tekende niets. Pas op de factuur ziet de klant het bedrag, en dan is de klus al lang klaar.

De oorzaken zijn bijna altijd dezelfde:

  • Afgesproken op de bouwplaats, niet opgeschreven. "Doe maar" is een mondelinge opdracht. Weken later weet de klant nog wel dat hij het vroeg, maar niet dat het geld kost.
  • Geen prijs genoemd. De klant dacht dat het "even meegenomen" werd.
  • Niet doorgegeven aan kantoor. Het staat in een appje of op de achterkant van een bon. Dan wordt het laat gefactureerd of helemaal niet.
  • Op één grote regel gegooid. De factuur is hoger dan de offerte, maar de klant ziet niet waarom.

Het tweede probleem is stiller: meerwerk dat nooit op de factuur komt. Dat zie je nergens terug, alleen in een lagere marge.

Rekenvoorbeeld. Een bedrijf met zes monteurs heeft per week drie kleine meerwerkklusjes die niet worden doorgegeven, van gemiddeld 90 euro aan uren en materiaal.

3 klusjes maal 90 euro maal 46 werkbare weken is 12.420 euro per jaar aan werk dat wel is gedaan en nooit is gefactureerd.

Vul je eigen getallen in. Bij de meeste bedrijven is het geen ramp per keer, maar wel een vast lek.

Wat zegt de wet over meerwerk?

Aanneming van werk staat in het Burgerlijk Wetboek. Voor meerwerk is artikel 7:755 van het Burgerlijk Wetboek het belangrijkste. Kort gezegd: wil je een hogere prijs voor meerwerk, dan moet je de opdrachtgever op tijd hebben gewezen op die prijsverhoging. Dat hoeft alleen niet als de opdrachtgever dat zelf had moeten begrijpen.

Wat betekent dat voor jou op de bouwplaats?

  • Zeg het voordat je begint. "Dit valt buiten de opdracht en kost extra" moet gezegd zijn voordat het werk gedaan is, niet op de factuur.
  • Zorg dat je het kunt laten zien. Bij een discussie moet jij aantonen dat je de klant hebt gewaarschuwd. Een mondelinge afspraak is lastig te bewijzen, een getekende bon of een bevestiging per mail niet.
  • Kijk naar je voorwaarden en contract. Veel algemene voorwaarden en contracten zeggen dat meerwerk alleen telt als het vooraf schriftelijk is opgedragen. Werk je voor een hoofdaannemer of een overheid, dan staat dat er bijna altijd in.

Dit is geen juridisch advies. Hoe het precies zit, hangt af van je contract en je voorwaarden. Loopt een discussie hoog op, laat dan je jurist of brancheorganisatie meekijken.

Wat moet er op een meerwerkbon staan?

Een meerwerkbon of meerwerkformulier hoeft geen apart papier te zijn. Het kan een extra blok op de werkbon zijn, of een apart scherm in de werkbonapp. Belangrijk is dat deze punten erop staan:

Op de meerwerkbonWaarom
Project en klantHet meerwerk komt op de goede klus en de goede factuur.
Wat er extra gebeurtKort en concreet: "extra groep voor inductiekookplaat", niet "aanpassing".
Waarom het nodig isWens van de klant of iets wat je tegenkwam. Dat scheelt later de vraag "had je dat niet kunnen weten?".
Prijs of richtprijsEen vast bedrag, of uren en materiaal met tarief. Zonder prijs heeft de klant geen echte keuze gehad.
Foto voor en naLaat zien wat je aantrof en wat je hebt gedaan.
Akkoord van de klantNaam, datum en handtekening, of een akkoord per mail of app met de prijs erin.
Wie het melddeZodat kantoor weet bij wie het navragen kan.

De volgorde is belangrijk: eerst prijs en akkoord, dan het werk. Bij acute dingen, zoals een lekkage die je niet kunt laten zitten, leg je het direct daarna vast met foto's en een bericht aan de klant.

Hoe bereken je meerwerk?

Meerwerk bereken je op dezelfde manier als de rest van je offerte: uren maal tarief, plus materiaal met je gebruikelijke opslag. Zet het altijd als aparte regel, niet verstopt in het totaal.

Rekenvoorbeeld. Een extra groep voor een inductiekookplaat. De monteur verwacht 2,5 uur nodig te hebben, tegen een uurtarief van 60 euro. Het materiaal kost in inkoop 80 euro, met 15 procent opslag.

Uren: 2,5 maal 60 euro is 150 euro. Materiaal: 80 euro plus 15 procent is 92 euro. Samen 242 euro, exclusief btw.

Twee dingen die het makkelijker maken:

  • Een lijst met vaste meerwerkprijzen. Een extra wandcontactdoos, een extra groep, een buitenkraan: veel meerwerk komt steeds terug. Met een vaste prijs kan de monteur het ter plekke noemen zonder kantoor te bellen.
  • Regie als het niet vooraf te schatten is. Weet je niet hoe lang het duurt, spreek dan uurtarief en materiaal af en schrijf de uren per dag op. Dan is het nog steeds meerwerk met een prijs, alleen een open prijs.

Minderwerk verreken je met dezelfde prijzen. Vervalt er iets uit de offerte, zet het dan als negatieve regel op dezelfde factuur. Dat maakt de rekening eerlijker en de klant ziet het verschil in één oogopslag.

Stap voor stap: van melding tot factuurregel

  1. De monteur meldt het meerwerk op de telefoon. Project staat er al in. Hij kiest uit de lijst met vaste meerwerkprijzen of vult uren en materiaal in, en maakt een foto.
  2. De klant ziet de prijs en geeft akkoord. Een handtekening op het scherm, of een bericht met de prijs waar de klant ja op zegt. Zonder akkoord blijft het meerwerk op "wacht op klant" staan.
  3. Kantoor ziet het meteen. Niet pas als de bonnen binnen zijn, maar op het moment dat het gemeld is. Is iets groter dan een vast bedrag, dan kan kantoor eerst meekijken.
  4. Het meerwerk komt als aparte regel op de factuur. Met dezelfde omschrijving als op de bon, en de foto en het akkoord erbij bewaard. Hoe die stap van werkbon naar factuur zonder overtypen loopt, lees je in van werkbon naar factuur zonder overtypen.
  5. Achteraf kijk je terug. Hoeveel meerwerk had deze klus, en had dat in de offerte moeten zitten? Dat is goud waard voor je volgende calculatie. Hoe je dat per klus uitzoekt, lees je in nacalculatie in de bouw.

Het verschil met nu: het meerwerk wordt één keer vastgelegd, door wie het ziet, op het moment dat het speelt. Dat is ook het soort stap dat wij bouwen en koppelen aan wat jullie al gebruiken. Wat we verder bouwen, zie je bij wat we bouwen.

Wat doe je als de klant achteraf bezwaar maakt?

Ook als je alles goed doet, komt het een keer voor. Dan helpt het als je dit op een rij hebt:

  • De meerwerkbon met omschrijving, prijs, datum en akkoord.
  • De foto's van voor en na.
  • De offerte, zodat je kunt laten zien dat dit er niet in zat.

Bel de klant eerst, en stuur daarna de stukken mee. Vaak is het dan zo opgelost, omdat de klant ziet dat het afgesproken was. Heb je geen akkoord, wees dan eerlijk tegen jezelf: was het duidelijk voor de klant dat het geld kostte? Zo niet, dan is een redelijke tussenoplossing vaak goedkoper dan een lange discussie. En de les gaat terug naar de bouwplaats: volgende keer eerst de prijs.

Veelgestelde vragen

Moet meerwerk altijd schriftelijk worden afgesproken?

De wet vraagt vooral dat je de klant op tijd wijst op de hogere prijs. Schriftelijk is dan niet altijd verplicht, maar wel je bewijs. Staat in je contract of voorwaarden dat meerwerk schriftelijk moet worden opgedragen, dan geldt dat ook. Een akkoord per mail of app met de prijs erin is in de praktijk al veel beter dan niets.

Mag ik meerwerk op een aparte factuur zetten?

Dat mag, net als een aparte regel op de eindfactuur. Wat je contract zegt over termijnen en de eindafrekening gaat voor. Kies wat voor de klant het duidelijkst is: met een verwijzing naar de meerwerkbon en dezelfde omschrijving.

Wat is het verschil tussen meerwerk en minderwerk?

Meerwerk is extra werk dat de prijs verhoogt, minderwerk is werk dat vervalt en de prijs verlaagt. Je verrekent ze met elkaar, liefst op dezelfde factuur. Gebruik voor allebei dezelfde tarieven, dan ziet de klant dat het eerlijk is gerekend.

Hoe voorkom ik dat monteurs meerwerk vergeten door te geven?

Maak melden makkelijker dan niet melden. Een vaste lijst met meerwerkprijzen op de telefoon, een foto in plaats van een verhaal, en een werkbon die niet af kan zolang het meerwerk geen akkoord heeft. Test het met de monteur zelf: als hij het in de bus sneller doet dan op papier, gebruikt hij het ook.

Roïn Dalstra

Roïn Dalstra
Bouwt de systemen bij ScaleOS

Hoeveel meerwerk blijft er bij jullie liggen?

Reken op de homepage uit wat terugkerend handwerk jullie per jaar kost, of plan een intake van een uur. Daarna weten jullie waar de tijd en het geld blijven, ook als we niet gaan samenwerken.

Lees ook